W poprzednim wpisie m\u00f3wi\u0142am o wstydzie \u2013 emocji znanej ludzko\u015bci a\u017c nadto. \u015awiadomy rodzic rozumie, \u017ce wstyd nie mo\u017ce znajdowa\u0107 si\u0119 w kanonie jego narz\u0119dzi do \u2018kszta\u0142towania\u2019 zachowa\u0144. Ta wiedza nie uwalniania jednak naszych dzieci od uwarunkowa\u0144 kulturowych, komunikat\u00f3w i zachowa\u0144 innych doros\u0142ych czy r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142em wstydu \u2013 poczucia bycia wadliwym, niezas\u0142uguj\u0105cym na bycie w relacji, ch\u0119ci znikni\u0119cia.<\/p>\n\n\n\n
Jak post\u0119powa\u0107 wi\u0119c w stosunku do drugiego cz\u0142owieka (w tym dziecka), gdy wiemy, \u017ce wstyd trzyma go w swoich mrocznych ramionach? Czy jest jaka\u015b recepta? \u00a0EMPATIA to antidotum.<\/strong> S\u0142owo znane wszystkim, jednak co tak naprawd\u0119 oznacza? Do mnie osobi\u015bcie bardzo przemawia wyja\u015bnienie Theresy Wiseman. Zdaniem tej badaczki empatia w stosunku do drugiego cz\u0142owieka to:<\/p>\n\n\n\n Taka empatyczna reakcja daje poczucie drugiemu cz\u0142owiekowi, i\u017c jest godny bycia w relacji POMIMO, a mo\u017ce nawet SZCZEG\u00d3LNIE DLATEGO, \u017ce prze\u017cywa tak trudne do\u015bwiadczenie. Ponadto sprawia, \u017ce osoba \u2018w b\u00f3lu\u2019 (tak, wstyd boli) zn\u00f3w zaczyna widzie\u0107, i\u017c ma wyb\u00f3r, jak w przysz\u0142o\u015bci reagowa\u0107 w podobnych okoliczno\u015bciach oraz, \u017ce obecna sytuacja nie definiuje jej.<\/p>\n\n\n\n A jak zrealizowa\u0107 recept\u0119 na t\u0119 empatyczn\u0105 reakcj\u0119 w stosunku do dziecka?<\/p>\n\n\n\n Wyobra\u017amy tak\u0105 sytuacj\u0119: 8-letnia dziewczynka je lody na placu zabaw. Ubrana troch\u0119 nietypowo \u2013 zamiast spodni czy sp\u00f3dniczki ma przewi\u0105zan\u0105 w pasie bluzk\u0119, bo chwil\u0119 wcze\u015bniej morskie fale zamoczy\u0142y jej legginsy a tata znalaz\u0142 taki spos\u00f3b, by nie musia\u0142a paradowa\u0107 w samych majtkach. Jest lato, niekt\u00f3rzy tury\u015bci chodz\u0105 w strojach k\u0105pielowych, wi\u0119c str\u00f3j dziewczynki nikogo nie razi\u2026<\/p>\n\n\n\n Po d\u0142ugim oczekiwaniu udaje jej si\u0119 wsi\u0105\u015b\u0107 na hu\u015btawk\u0119, wi\u0119c ca\u0142a szcz\u0119\u015bliwa buja si\u0119 wcinaj\u0105c swoje ulubione czekoladowe lody. W pewnym momencie podchodzi do niej mo\u017ce rok m\u0142odszy ch\u0142opiec, kt\u00f3ry ju\u017c wcze\u015bniej zaczepia\u0142 inne dzieci na placu zabaw.<\/p>\n\n\n\n – Fee, ciamkasz te lody jak b\u00f3br \u2013 m\u00f3wi do niej, robi\u0105c przy tym \u2018adekwatne\u2019 miny.<\/p>\n\n\n\n – Nie ciamkam \u2013 odpowiada dziewczynka.<\/p>\n\n\n\n – Czemu nie masz spodni, zsika\u0142a\u015b si\u0119 pewnie? Siusiumajtek! \u2013 dociska ch\u0142opiec.<\/p>\n\n\n\n – Nieprawda \u2013 daje rad\u0119 wymamrota\u0107 8-latka.<\/p>\n\n\n\n Wraz z odpowiedzi\u0105 dziewczynk\u0119 zaczyna zalewa\u0107 wstyd, lody przestaj\u0105 smakowa\u0107, \u0142zy nap\u0142ywaj\u0105 do oczu. Jak przez mg\u0142\u0119 rozumie, \u017ce ch\u0142opiec prawi jej takie przykro\u015bci, by zwolni\u0142a mu hu\u015btawk\u0119. Pomimo to zostaje, sama przecie\u017c d\u0142ugo i cierpliwie czeka\u0142a. Ch\u0142opiec nie przestaje wymy\u015bla\u0107 nowych inwektyw, a w 8-latce obok wstydu zaczynaj\u0105 narasta\u0107 frustracja, z\u0142o\u015b\u0107 , a nawet agresja. Ma ochot\u0119 go waln\u0105\u0107, by sobie poszed\u0142, jednak ogranicza si\u0119 do pr\u00f3b ignorowania jego obecno\u015bci. Ch\u0142opiec w ko\u0144cu odpuszcza. Dziewczynka ko\u0144czy lody, po czym schodzi z hu\u015btawki i podchodzi do mamy, kt\u00f3ra by\u0142a na tyle daleko, by nie s\u0142ysze\u0107 wymiany zda\u0144. 8-latka wylewa na ni\u0105 ca\u0142y koktajl buzuj\u0105cych w niej emocji, jednocze\u015bnie pr\u00f3buj\u0105c opowiedzie\u0107, czego do\u015bwiadczy\u0142a. Co robi mama? Co m\u00f3wi? Czy pociesza?<\/p>\n\n\n\n – Oh! Co si\u0119 sta\u0142o? Widz\u0119, \u017ce jeste\u015b bardzo zdenerwowana \u2013 badawczo i ostro\u017cnie m\u00f3wi mama.<\/p>\n\n\n\n – Jest mi wstyd! \u2013 m\u00f3wi dziewczynka przez \u0142zy – Nie ciamkam jak b\u00f3br! Nie zsika\u0142am si\u0119 w majtki! Jad\u0142am lody, a ten ch\u0142opiec by\u0142 dla mnie tak niemi\u0142y, bo chcia\u0142, bym posz\u0142a! Chcia\u0142am mu waln\u0105\u0107!<\/p>\n\n\n\n Mama bierze kilka wdech\u00f3w, bo przez chwil\u0119 te\u017c mia\u0142aby ochot\u0119 waln\u0105\u0107 tamtemu ch\u0142opcu. \u015awiadomy oddech sprawia, \u017ce wraca spok\u00f3j, \u015bwie\u017ce spojrzenie i moc, by wesprze\u0107 c\u00f3rk\u0119.<\/p>\n\n\n\n – Rozumiem i podziwiam, \u017ce umia\u0142a\u015b nad sob\u0105 zapanowa\u0107, by mu nie przy\u0142o\u017cy\u0107. Takie przykro\u015bci a\u017c pal\u0105, prawda?<\/p>\n\n\n\n – Tak! Nienawidz\u0119 go! \u2013 krzyczy przez \u0142zy dziewczynka.<\/p>\n\n\n\n – Jak mog\u0119 Ci pom\u00f3c? \u2013 m\u00f3wi mama z pe\u0142nym spokojem i wyczekiwaniem na ka\u017cd\u0105 mo\u017cliw\u0105 odpowied\u017a mama.<\/p>\n\n\n\n Dziewczynka patrzy jej w oczy, upewniaj\u0105c si\u0119, \u017ce znajdzie w nich zrozumienie.<\/p>\n\n\n\n – Przytul mnie \u2013 prosi.<\/p>\n\n\n\n Mama przytula, utula, otula. Zamyka oczy i w swojej wyobra\u017ani z ka\u017cdym oddechem stara si\u0119 oczy\u015bci\u0107 t\u0119 przykr\u0105 energi\u0119, kt\u00f3ra zatru\u0142a na chwil\u0119 serduszko jej c\u00f3rki i wepchn\u0119\u0142a w ramiona wstydu. \u2018Filtry oczyszczaj\u0105ce\u2019 mamy dobrze dzia\u0142aj\u0105 a dotyk, czu\u0142o\u015b\u0107, zrozumienie wspieraj\u0105 proces. Po chwili jest ju\u017c dobrze, 8-latka wie, \u017ce da\u0142a rad\u0119, jest w relacji z blisk\u0105 osob\u0105, na kt\u00f3rej naprawd\u0119 jej zale\u017cy. Zintegrowa\u0142a to trudne do\u015bwiadczenie, zn\u00f3w czuje si\u0119 sob\u0105.<\/p>\n\n\n\n I to jest w\u0142a\u015bnie EMPATYCZNA REAKCJA. <\/strong>\u017badnego pocieszania, przekonywania, \u017ce nic si\u0119 nie sta\u0142o albo – co gorsza – utwierdzania zawstydzonego dziecka w tym, \u017ce rzeczywi\u015bcie ciamka czy mlaszcze oraz, \u017ce nie chodzi si\u0119 w samych majtkach na plac zabaw. \u00a0Ca\u0142kowite przyj\u0119cie perspektywy drugiego cz\u0142owieka, akceptacja jego uczu\u0107 i ZAPROSZENIE DO RELACJI. O ch\u0142opcu porozmawiaj\u0105 p\u00f3\u017aniej, kiedy\u015b, gdy przyjdzie zn\u00f3w moment rozm\u00f3w o tym, co sprawia, \u017ce niekt\u00f3rzy ludzie bywaj\u0105 tak przykrzy. Dziewczynka rozumie ten pow\u00f3d.<\/p>\n\n\n\n Bycie empatycznym le\u017cy w zakresie mo\u017cliwo\u015bci prawie ka\u017cdego. Wystarczy by\u0107 uwa\u017cnym na tu i teraz. Widzie\u0107, akceptowa\u0107 i kocha\u0107 swoje dzieci\u0119 szczeg\u00f3lnie wtedy, gdy jest mu trudno.<\/p>\n\n\n\n Ty te\u017c potrafisz, to dzia\u0142a jak magia <3<\/strong><\/p>\n\n\n\n Foto: Unsplash, Markus Spiske<\/a> <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W poprzednim wpisie m\u00f3wi\u0142am o wstydzie \u2013 emocji znanej ludzko\u015bci a\u017c nadto. \u015awiadomy rodzic rozumie, \u017ce wstyd nie mo\u017ce znajdowa\u0107 si\u0119 w kanonie jego narz\u0119dzi do \u2018kszta\u0142towania\u2019 zachowa\u0144. Ta wiedza nie uwalniania jednak naszych dzieci od uwarunkowa\u0144 kulturowych, komunikat\u00f3w i zachowa\u0144 innych doros\u0142ych czy r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142em wstydu \u2013 poczucia bycia wadliwym, niezas\u0142uguj\u0105cym … Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":395,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-394","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-rodzicielstwo"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/annapaszkowska.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/antidotum-na-wstyd-www.png","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/annapaszkowska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/394","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/annapaszkowska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/annapaszkowska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/annapaszkowska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/annapaszkowska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=394"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/annapaszkowska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/394\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":398,"href":"https:\/\/annapaszkowska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/394\/revisions\/398"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/annapaszkowska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/395"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/annapaszkowska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=394"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/annapaszkowska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=394"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/annapaszkowska.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=394"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}